Wet arbeid en zorg van kracht!

4 december 2001

Na een lange weg met soms hardnekkige (politieke) obstakels is per 1 december jl. de Wet arbeid en zorg in werking getreden. Deze wet moet het combineren van arbeid en zorg vergemakkelijken. Nieuwe verlofregelingen zijn geïntroduceerd, en bestaande verlofregelingen zijn uitgebreid.

Werknemers hebben recht op maximaal tien dagen betaald zorgverlof per jaar. Adoptie-ouders krijgen ieder recht op vier weken betaald adoptieverlof. Ook pleegouders kunnen in bepaalde gevallen aanspraak maken op vier weken verlof, bij plaatsing van het kind in het gezin. Bij de geboorte van een kind hebben vaders recht op twee dagen kraamverlof. Het ouderschapsverlof mag voortaan ook worden opgenomen in drie delen.

Werknemers die kortdurend zorgverlof opnemen, krijgen 70 procent van het loon doorbetaald. De werkgever is voor de helft van de kosten gecompenseerd door middel van een algemene lastenverlichting. Het verlof geldt voor de verzorging van thuiswonende zieke kinderen, pleegkinderen of partner en voor de verzorging van zieke ouders.

Het calamiteitenverlof geeft de werknemer het recht om in onvoorziene situaties korte tijd betaald verlof op te nemen om de eerste noodzakelijke voorzieningen te treffen (zoals het afhalen van een ziek kind uit het kinderdagverblijf). Bij samenloop van calamiteitenverlof met zorgverlof eindigt het calamiteitenverlof na één dag en gaat het vervolgens over in zorgverlof.

Werknemers die een kind adopteren krijgen recht op vier weken adoptieverlof. Beide ouders hebben recht op het verlof. Ook pleegouders krijgen recht op vier weken verlof, als bij plaatsing van het kind in het gezin duidelijk is dat het kind duurzaam in het gezin wordt opgenomen.

De Wet financiering loopbaanonderbreking is in de Wet arbeid en zorg opgenomen. Deze regeling voorziet in een financiële bijdrage aan werknemers die langere tijd verlof opnemen voor zorg of studie.

Het ouderschapsverlof is geflexibiliseerd. Het is mogelijk om het ouderschapsverlof in maximaal drie delen van tenminste een maand op te nemen tot het kind acht jaar is. Ouders die een meerling krijgen, hebben voor elk kind recht op ouderschapsverlof.

Op diverse plaatsen in de Wet is bepaald dat de werkgever zich tegen toepassing van een bepaalde regeling kan verzetten op grond van een zwaarwegend bedrijfsbelang. Door middel van een CAO kunnen voorts afwijkende afspraken worden gemaakt, vaak zowel ten aanzien van het recht op bepaald verlof, als ten aanzien van de duur en de betaling daarvan. Bij afwezigheid van een CAO, of het ontbreken in de CAO van een regeling ten aanzien van het betreffende onderwerp, mag de werkgever in veel gevallen ook afspraken maken met zijn ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging.

Tip: Neem kennis van de nieuwe Wet, en ga na of het zinvol (en mogelijk) is om bijzondere afspraken te maken, op (bedrijfs-) CAO niveau dan wel met de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging.