Ziek en onbereikbaar

6 april 2005

Wat te doen als een zieke werknemer onbereikbaar is en controlevoorschriften bij ziekte niet naleeft? Recent oordeelde de Hoge Raad tweemaal over de vraag of een staandevoets ontslag dan gerechtvaardigd is.

Werknemer X is sinds eind 1998 in dienst bij Vixia op een sociale werkplaats. Dat dienstverband verloopt niet geheel vlekkeloos. X is al eens twee dagen zonder afmelding afwezig geweest en wordt na een ziekmelding bij controle niet thuis aangetroffen. Voor beide incidenten krijgt hij een disciplinaire maatregel opgelegd. Enige tijd later meldt X zich weer ziek en de arbodienst treft hem tot drie keer toe niet thuis aan. Ook op de oproep om op het spreekuur van de arboarts te verschijnen reageert X niet. De arboarts krijgt uiteindelijk telefonisch contact met X die aangeeft zichzelf te ziek te achten om op het spreekuur te verschijnen. Er vindt een gesprek plaats tussen X en Vixia waarin X aangeeft zich niet te willen laten controleren door de arboarts. Als daarbij tijdens het gesprek blijkt dat hij alcohol heeft gedronken, is de maat voor Vixia vol en ontslaat zij hem op staande voet. X verweert zich tegen het gegeven ontslag en bepleit dat bij overtreding van de controlevoorschriften, ontslag op staande voet geen toegestane sanctie is. Vixia zou uitsluitend hebben mogen overgaan tot opschorting van de loondoorbetaling. De kantonrechter oordeelt op grond van de combinatie van de eerdere voorvallen en de weigering van X om naar de arboarts te gaan dat het staandevoets ontslag terecht was gegeven. In hoger beroep komt het Hof tot een ander oordeel. Aangezien Vixia bekend was met de psychische gesteldheid van X (waardoor hij ook op een sociale werkplaats werkzaam is) en diens alcoholprobleem kon Vixia op straffe van een ontslag op staande voet niet van X verlangen dat hij zich liet controleren. De verwijzing door Vixia naar de eerdere voorvallen en het bereiken van de tolerantiegrens, achtte het Hof onvoldoende. De Hoge Raad bevestigt de uitspraak van het Hof en oordeelt dat aan de niet-naleving van controlevoorschriften slechts de in de wet genoemde sancties mogen worden verbonden, en zoals X had bepleit valt het ontslag op staande voet hier niet onder. Dit sluit volgens de Hoge Raad nog niet uit dat de niet-naleving van deze voorschriften in combinatie met andere feiten en omstandigheden een ontslag op staande voet toch kunnen rechtvaardigen.

In een andere uitspraak van de Hoge Raad is wel sprake van bijkomende omstandigheden. Werknemer Y verschijnt niet op zijn werk en stelt zich ziek te hebben gemeld in verband met knieklachten. Albert Heijn, zijn werkgever, betwist de ziekmelding. Nadat partijen afspreken dat Y weer komt werken, komt hij wederom niet opdagen en na diverse mislukte pogingen om hem schriftelijk en telefonisch te bereiken, volgt het ontslag op staande voet. In deze kwestie oordeelt de Hoge Raad dat het ontslag op staande voet terecht is gegeven aangezien zelfs in de situatie waarin achteraf de ziekte (= knieklachten) van Y zou zijn komen vast te staan niet te rechtvaardigen is dat hij onbereikbaar bleef voor Albert Heijn, hetgeen deze kwestie onderscheidt van de vorige.

Tip: De rechter toetst de gekozen sanctie kritisch. Maak een afgewogen keuze tussen opschorting van loon, of ontslag.