Flirten op de werkvloer

6 juli 2005

Duitse werknemers in dienst van het Amerikaanse supermarktconcern Wal-Mart hebben het recht om te flirten op de werkvloer. Dat heeft een rechtbank in Wuppertal (D), bepaald. De ondernemingsraad van Wal-Mart had de zaak aanhangig gemaakt.

Sinds een jaar zijn aan de beurs van New York genoteerde ondernemingen verplicht om gedragsvoorschriften voor hun werknemers op te stellen. Deze nieuwe ethiekrichtlijnen in het Amerikaanse bedrijfsleven zien vooral op de omgang met klanten en leveranciers maar ook – in toenemende mate - op de omgang tussen werknemers onderling. Bij Wal-Mart, het wereldwijd opererende concern uit het diepe Zuiden van de VS met 91 filialen in Duitsland, ontvingen de 12.500 Duitse werknemers gelijktijdig met de salarisstrook over februari jl. zo’n ethiek-richtlijn van 28 pagina’s. Naast onder meer een verbod tot drugsgebruik en aanname van geschenken van leveranciers, alsook een verbod op iedere vorm van seksueel getinte communicatie zoals ‘seksuele toespelingen’, ‘grof taalgebruik’, ‘dubbelzinnige grapjes’ en ‘wellustige of schunnige blikken’, werd ook meteen het liefdesleven gereguleerd en aan banden gelegd met de volgende bepaling: “U mag niet met iemand uitgaan of een liefdesrelatie aangaan wanneer u de arbeidsvoorwaarden van deze persoon kunt beïnvloeden, of de medewerker uw arbeidsvoorwaarden kan beïnvloeden.” Verder werd voorgeschreven: “Wanneer u ervaart, dat een andere medewerker een voorschrift overtreedt dient u hierover onmiddellijk te berichten. Anders dreigt ontslag.”

Tegelijkertijd richtte Wal-Mart een telefonische ethiekhotline in. Zij voerde voor dit alles als argument aan dat de voorschriften seksuele intimidatie dienen te voorkomen. De ondernemingsraad vond dit veel te ver gaan en stapte naar het ‘Arbeidsgericht’. Verhoudingen in de privésfeer mogen niet door de werkgever worden geregeld, zo oordeelde de rechtbank. Dat is strijdig met het Duitse Arbeidsrecht en dus verwierp de rechtbank de ethiekrichtlijn. Ook de kliklijn moest van de rechtbank verdwijnen.

Wij zijn van mening dat het goed is dat werkgevers de waarden en normen die zij in het gedrag van hun werknemers terug willen zien ‘codificeren’ en communiceren. In het bijzonder op ‘grijze gebieden’ zoals internet- en telefoongebruik, alcoholgebruik, discriminatie of seksuele intimidatie hebben deze gedragsregels waarde, verschaffen zij duidelijkheid en geven zij richting aan gewenst gedrag op de werkvloer. Een richtlijn c.q. gedragscode die voorschrijft dat collega-werknemers niet met elkaar mogen uitgaan of een liefdesrelatie mogen aangaan (om maar te zwijgen van de opgelegde verplichting van collega’s om dat te melden op straffe van ontslag!) lijkt ons echter ook naar het Nederlandse recht in strijd met het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer. Hoe lastig sommige liefdesrelaties op de werkvloer ook kunnen zijn en hoe desastreus dat soms ook voor één van hen, of beiden, moge aflopen. Nu ook in Nederland de praktijk van Amerikaanse ondernemingen in opmars is om hun gedragsnormen op hun Nederlandse filialen of dochterondernemingen van toepassing te verklaren, en in navolging daarvan ook Nederlandse ondernemingen ethiekrichtlijnen (in)voeren, heeft de beslissing van het ‘Wuppertal Arbeidsgericht’ niet alleen in Duitsland precedentwerking...