Individueel klachtrecht werknemers

7 december 2000

Na ruim dertig jaar politieke discussie over dit onderwerp is onlangs door de Tweede Kamerleden Bussemaker, Schimmel en Van Gent een initiatief-wetsvoorstel ingediend tot opneming in het Burgerlijk Wetboek van een klachtrecht voor de individuele werknemer.

Het voorgestelde klachtrecht omvat het recht van de werknemer om een klacht bij de werkgever in te dienen en het recht op een gemotiveerd antwoord daarop binnen zes weken. Verder is in het voorstel uitdrukkelijk opgenomen dat de werkgever de werknemer niet mag benadelen vanwege het indienen van de klacht. De klacht van de werknemer, die hij schriftelijk moet indienen, moet betrekking hebben op onvrede over diens individuele arbeidssituatie. Verder zijn geen beperkingen qua aard van de klacht voorgesteld. De werknemer heeft recht op een vertrouwelijke behandeling van zijn klacht, en hij moet zich desgewenst door een derde kunnen laten bijstaan of vertegenwoordigen. Ook oproepkrachten, freelance-medewerkers en uitzendkrachten dienen volgens het voorstel onder de klachtenregeling te vallen.

Als de werkgever wettelijk verplicht is om een ondernemingsraad in te stellen, moet hij een regeling (procedure) opstellen voor de behandeling van klachten in zijn onderneming, aldus het voorstel. Bij CAO kan het klachtrecht nader worden uitgewerkt en kan ook de zes weken-termijn worden gewijzigd.

De indieners baseren het voorstel op de sterke maatschappelijke ontwikkelingen in de afgelopen periode die ook op de werkplek doorwerken. Ook werknemers moeten hun verworven mondigheid kunnen effectueren. Bij gebreke daarvan zullen de arbeidsverhoudingen onder druk komen te staan met alle nadelige gevolgen van dien. Het wetsvoorstel sluit aan bij het rapport inzake ongewenst gedrag en bedrijfscultuur van de Stichting van de Arbeid. Een wettelijk klachtrecht draagt volgens de indieners van het wetsvoorstel voorts bij aan de bestrijding van ongewenst gedrag op de werkvloer, zoals pesten en intimidatie. Het zou stress, arbeidsongeschiktheid en arbeidsconflicten wellicht kunnen helpen voorkomen.

Het voorstel laat andere regelingen op dit gebied geheel in stand. Hierbij valt te denken aan de klachtregelingen ingevolge de Arbeidsomstandighedenwet en de wetgeving inzake gelijke behandeling van mannen en vrouwen, op grond waarvan klachten bij derden kunnen worden ingediend. Intern klachtrecht en extern klachtrecht zullen derhalve naast elkaar kunnen bestaan. Daarbij ligt het overigens doorgaans voor de hand om eerst van het interne klachtrecht gebruik te maken en zo nodig daarna van het externe klachtrecht. Uiteraard blijft het ook mogelijk de weg naar de rechter te volgen. De indieners van het voorstel verwachten echter dat deze weg tengevolge van de invoering van het wettelijk klachtrecht veel minder vaak zal worden bewandeld.

Tip: Uit de marketing weten we dat klachten goud waard zijn, omdat u veel over uw organisatie te weten komt, en die dan kunt verbeteren. Ook leert de marketing ons dat een goede klachtenbehandeling een klant voor het leven oplevert. Inmiddels weten we uit eigen ervaring dat uw werknemer uw klant is. Zorg dus voor een goede klachtenregeling en een goede klachtenafhandeling. Desgewenst kunnen wij u daarbij uiteraard van dienst zijn.