Verplicht reïntegratieplan veelal wassen neus

9 november 2000

Het bij Flexwet geïntroduceerde verplichte reïntegratieplan bij een werkgeversverzoek aan de kantonrechter tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst voor een zieke werknemer, blijkt geen extra bescherming te bieden tegen ontslag. In veel gevallen blijkt een dergelijk plan zelfs te ontbreken, omdat er sprake is van een arbeidsconflict waarbij de rechter vaststelt dat werkgever en werknemer ‘niet meer door één deur kunnen’. Het reïntegratieplan heeft dan ook voor de kantonrechter geen toegevoegde waarde.

Dat blijkt uit een onderzoek dat in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is verricht door onder andere het Instituut voor Arbeidsvraagstukken te Tilburg.

De wet schrijft voor dat de kantonrechter bij een verzoek tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst actief moet onderzoeken of er sprake is van ontslag van een zieke werknemer. In dat geval moet de werkgever bij het verzoek een door de uitvoeringsinstelling sociale zekerheid (uvi) getoetst reïntegratieplan gevoegd hebben. Hiermee wordt de kantonrechter geïnformeerd over de reïntegratiemogelijkheden van de zieke werknemer bij de werkgever. Doet de werkgever dat niet dan is de kantonrechter verplicht hem niet ontvankelijk te verklaren in zijn verzoek.

In totaal werden vorig jaar 142 dossiers geanalyseerd van ontbindingsverzoeken voor zieke werknemers. Van ieder dossier is nagegaan of er een reïntegratieplan is en hoe de procedure is verlopen. Ook zijn er gesprekken gevoerd met rechters, advocaten, uvi’s, werkgevers- en werknemersorganisaties en arbodiensten. Doel van het onderzoek was vast te stellen of het reïntegratieplan bijdraagt aan de bescherming van arbeidsongeschikte werknemers tegen oneigenlijk ontslag.

Van de 142 dossiers bleken er 57 geen reïntegratieplan te bevatten. Ook andere verplichte bijlagen ontbraken vaak. Bijna de helft van de dossiers bleek onvolledig en zou niet ontvankelijk moeten zijn verklaard. Dat gebeurt echter vrijwel nooit. Van de 126 zaken kregen er slechts 10 een niet-ontvankelijkverklaring. In de zaken waarin een reïntegratieplan geheel ontbrak, eindigde bijna tweederde deel niettemin in een ontbinding van de arbeidsovereenkomst. De resultaten van het onderzoek geven minister Vermeend aanleiding het vereiste van een reïntegratieplan bij ontbindingsverzoeken te heroverwegen, ook tegen de achtergrond van de recente Voortgangsnota arbeidsongeschiktheidsregelingen. Hierin wordt namelijk een nieuwe aanpak voor het eerste ziektejaar aangekondigd, met extra waarborgen voor de werknemer, waarmee bovendien het reïntegratieplan komt te vervallen. Bij de indiening van het wetsvoorstel over het nieuwe Poortwachtersmodel WAO zal het parlement hierover nader worden geïnformeerd.

Tip: Als sprake is van een arbeidsconflict, vlucht de werknemer vaak in ziekte. Dat is niet onbegrijpelijk maar de reïntegratiewetgeving is hiervoor niet bedoeld. Overleg in een dergelijke situatie met uw arbo-arts en vraag hem/haar in ‘het reïntegratieplan’ te verklaren dat reïntegratie niet aan de orde is, ook al is de bekende 13 weken-termijn nog lang niet verstreken. Kantonrechters zijn bereid, zo blijkt ook uit het onderzoek, dergelijke conflictsituaties definitief tot een oplossing te brengen.