Selectie aan de poort

21 juni 2000

Wie de topscorer wordt van Euro 2000 is nog moeilijk te voorspellen. Ruud van Nistelrooij zal het in ieder geval niet zijn. Na een bizarre week in april, die begon met de aankondiging van een droomtransfer naar Manchester United en eindigde met een zware knieblessure, staat ’s lands topscorer langdurig buitenspel.

Op 20 april jl. sloot Manchester United de deal met PSV: Van Nistelrooij zou voor het recordbedrag van 65 miljoen gulden naar de Engelse club gaan. Van Nistelrooij sloot zelf een lucratief vijfjarig arbeidscontract met de Engelsen. De speler ging enkele dagen later naar Manchester voor een medische keuring en de presentatie aan de pers. De keuring liep echter uit op een frustratie: onder druk van de verzekeraars kwam Manchester United steeds met aanvullende eisen. Men verlangde van hem zelfs een kijkoperatie aan de knie. Om "principiële redenen" weigerde Van Nistelrooij echter ingrepen te ondergaan die een normale keuring te boven gaan. Daardoor stond op 26 april jl. de transfer op springen. Op 27 april jl. kwam Van Nistelrooij tijdens een training ongelukkig neer op zijn knie. Een gescheurde kruisband was het gevolg. De transfer was van de baan.

Hoe verhoudt deze casus zich met de Wet op de Medische Keuringen (WMK)? Doel van deze op 31 december 1997 ingevoerde wet is de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (denk daarbij vooral ook aan het sluiten van arbeidsongeschiktheids- en pensioenverzekeringen) te versterken. Keuringen in verband met het aangaan van een arbeidsovereenkomst mogen alleen nog worden verricht voor functies waaraan bijzondere eisen op het punt van de medische geschiktheid moeten worden gesteld. Doel van deze bepaling is om werknemers met een zwakke gezondheid te beschermen. Dat hield verband met de invoering per 1 maart 1996 van de WULBZ, op grond waarvan de werkgever het eerste ziektejaar van de werknemer moest gaan doorbetalen. Door middel van aanstellingskeuringen werden zwakke werknemers er uitgeselecteerd, en dat vond de wetgever ongewenst. Een algemeen gezondheidsonderzoek is thans op grond van de WMK niet meer toegestaan.

Een medische keuring mag nog slechts plaatsvinden als de aanstaande werkgever heeft besloten de aspirant-werknemer aan te nemen. Alle overige geschiktheidsbeoordelingen moeten dan dus al achter de rug zijn. Een aanstellingskeuring mag, zoals gezegd, alleen plaatsvinden als de functie bijzondere eisen van medische geschiktheid met zich meebrengt. Het gaat dan met name om de veiligheid en de gezondheid van de werknemer en van derden. Een piloot, van wie vanwege de veiligheid van hemzelf en van zijn passagiers goede ogen mogen worden verwacht, mag dus worden getest op zijn gezichtsvermogen. Maar niet ook op platvoeten!

Bij een medische keuring mogen geen onderzoeken worden verricht die een inbreuk zijn op de persoonlijke levenssfeer van de keurling. In ieder geval mag geen onderzoek worden gedaan waarvan het te verwachten belang voor de werkgever niet opweegt tegen de risico’s daarvan voor de keurling, noch onderzoek dat anderszins voor de keurling een onevenredig zware belasting met zich meebrengt.

In al die gevallen heeft de aspirant-werknemer het recht zijn medewerking aan (een onderdeel van) de keuring te weigeren. In dat geval zal hij schadevergoeding kunnen vragen en zal hij wellicht zelfs het sluiten van de arbeidsovereenkomst kunnen afdwingen.

Tip: Afgezet tegen de WMK zou Van Nistelrooij wat ons betreft zijn salaris bij Manchester United kunnen gaan opvragen!