't Is hier fantastisch!

28 februari 2001

Op 1 februari jl. is de Nederlandse wetgeving op het gebied van het opbouwen en opsparen van vakantiedagen op een aantal punten belangrijk veranderd.

Als een werknemer in enig jaar niet al zijn vakantiedagen opmaakt, dan kan hij deze dagen “meenemen” naar het volgend jaar. Veel arbeidsovereenkomsten en bedrijfsreglementen bevatten een bepaling waarin het meenemen van vakantiedagen wordt verboden of aanzienlijk wordt beperkt. Dergelijke bedingen zijn nietig. Als de werknemer niet al zijn vakantiedagen heeft opgemaakt dan moet de werkgever hem daartoe in de gelegenheid stellen. Heeft de werkgever hem niet geattendeerd op het opnemen van zijn vakantiedagen, dan mag hij die dagen meenemen naar het volgende jaar.

Vakantieaanspraken verjaarden tot voor kort twee kalenderjaren na de laatste dag van het kalenderjaar waarin de aanspraak is ontstaan. Vakantiedagen die zijn opgebouwd in januari 1998 verjaarden dus op 1 januari 2001. De wettelijke verjaringstermijn van opgespaarde vakantiedagen is op 1 februari jl. verlengd van twee jaar naar vijf jaar. Door deze wijziging ontstaan voor de werknemer derhalve ruimere mogelijkheden om vrije dagen te sparen.

Ook ten aanzien van andere aspecten is het nodige veranderd. Er is onder meer ruimte gekomen voor het afkopen van vakantiedagen, en om vakantie op te nemen in uren. Voorts is het aantal ziektedagen dat als vakantiedagen mag worden aangemerkt, beperkt.

Wat betreft de mogelijkheden om vakantiedagen af te kopen, geldt dat alle verworven vakantiedagen, dus ook de vakantiedagen die uit voorgaande jaren zijn opgespaard, hiervoor in aanmerking komen. Slechts aan de wettelijk gegarandeerde vakantie van minstens vier keer het aantal bedongen werkdagen per week per jaar mag niet worden getornd (dus niet worden afgekocht).

De werkgever is voortaan verplicht vakantie ook in uren te verlenen, wanneer de werknemer daarom vraagt, tenzij gewichtige bedrijfsbelangen zich daartegen verzetten. Dit is vooral van belang voor de werknemer die in verband met bepaalde zorgverplichtingen hooguit enkele uren vrijaf nodig heeft.

Bij ziekte tijdens een vastgestelde vakantie mogen de ziektedagen niet als vakantiedagen worden aangemerkt, tenzij van tevoren is vastgesteld dat ziektedagen verrekend zullen worden. Het aantal ziektedagen – ook buiten een vastgestelde vakantie – dat als vakantiedagen mag worden aangemerkt, is beperkt. Dit mag alleen nog maar voor de bovenwettelijke vakantiedagen van het lopende jaar. Overgespaarde vakantiedagen uit voorgaande jaren komen hiervoor niet in aanmerking. Alleen voor ziekteverzuimdagen kunnen werkgevers en werknemers vooraf afspraken maken over het verrekenen met vakantiedagen.

Daarnaast kunnen ook op incidentele basis achteraf vakantiedagen worden ingezet voor verzuim. Het gaat dan om verzuim vanwege bijvoorbeeld calamiteitenverlof of scholing. Voor zwangerschapsverlof geldt deze mogelijkheid niet. Het incidenteel inzetten van vakantiedagen bij verzuim is alleen achteraf mogelijk en met toestemming van de werknemer. Verder moet altijd de wettelijk gegarandeerde vakantie van de werknemer behouden blijven.

Tip: De regels rondom vakantierechten zijn gewijzigd. Houd er rekening mee dat uw huidige arbeidsovereenkomsten en bedrijfsreglementen wellicht niet juist meer zijn.